Beste vrienden,
Ik ben weer op bezoek in Nederland om te vertellen wat er allemaal in Brazilië gebeurt, maar vooral om financiën te verzamelen om het werk van REMER en SPARTA draaiende te houden. Dit is hard nodig. Ik schrijf deze brief in het huis van mijn moeder in Grou. Zij is wellicht één van de trouwste en meest enthousiaste donateurs van het werk. Je hoeft maar aan te bellen en je krijgt een nieuwsbrief van ‘Help mij leven’ in je handen. Vlak voor een geweldig pannenkoekfeest in Grou kwam ik bij haar thuis en trof haar doodziek aan. Zij lag daar in haar eentje met een nierbekkenontsteking. Ineens besefte ik dat ik na 23 jaar Brazilië eindelijk iets voor haar kon doen. Al ben ik geen goede verpleger natuurlijk, maar ik was er wel voor haar. De kostbare tijd voor het werk hier in Nederland werd even opgeschoven om aandacht te geven aan een medemens: in dit geval aan mijn geliefde moeder. Daar heb ik weer van kunnen leren.
Wat is er gebeurd bij SPARTA en REMER?
Sparta - Rio de Janeiro
Eind jaren zeventig kwamen de drugskartels op in Rio de Janeiro. Het is nu 2007 en de kinderen leven nog steeds in conflictgebieden waarin zij moeten overleven. Een stille oorlog waaraan geen einde komt. Ieder jaar vallen duizenden doden en gewonden, waaronder veel kinderen en jongeren. In de ‘Morro da Providência’ wil de Gemeente de huizen ‘kogelvrij’ maken zodat er minder onschuldige slachtoffers vallen. Iedere dag is er wel een inval van de politie waarbij geschoten wordt. Een week voordat ik naar Nederland ging, raakten ik en nog twee bewoners verzeild in een schietpartij, midden tussen politie en drugsjongens. Wij verschuilden ons achter een muur. Op een meter afstand raakten kogels de muur! Wij maakten ons zorgen, want op een gegeven moment vluchtten de drugsdealers langs ons weg. Elk moment zou de politie komen. Als ze maar niet van ons zouden schrikken en denken dat we drugsdealers waren... Met de handen in de lucht liepen wij de steeg door, naar de veiligheid van de straat.
Bruno is 15 jaar, hij werkt nog maar kort bij de drugsbende. Als hij bij het schooltje rondhangt, spreken de onderwijzeressen hem vaak aan. Hij gaf al eens aan de drugs de rug toe te keren zodra hij een baantje had gevonden om zijn moeder en zusje te kunnen onderhouden. Op mijn laatste dag in Rio nam ik foto’s van het werk in ‘Pedra Lisa’. Ik liep de wijk uit en groette Bruno. Een uur later kwam er politie in burger de wijk binnenzetten en opende het vuur. Bruno’s collega werd al snel dodelijk geraakt. Bruno werd op de grond gegooid en geëxecuteerd.
Sinds 1 januari van dit jaar hebben wij een nieuwe gouverneur in Rio. Hij doet er van alles aan om de drugsbendes uit te roeien (geweldig natuurlijk, want zoals ik al eerder schreef duurt de oorlog hier al tijden). Het probleem is alleen de politie wel heel makkelijk is met het doodschieten van bandieten temidden van de bevolking. Op dit moment heeft de Braziliaanse film ‘Tropa de Elite’ heel veel succes. De film gaat over de speciale politieafdeling ‘BOPE’. Er wordt getoond hoe zij met vreselijke marteltechnieken werken. De film krijgt een onverwachte wending als blijkt dat mensen in de maatschappij het daar wel mee eens blijken te zijn. Zo verandert de slechte hoofdpersoon ineens in een held.
Pas als de politie de wijken niet langer alleen binnenvalt maar er ook echt blijft, agenten niet langer corrupt zijn, de Gemeente flink investeert in sociale projecten binnen de krottenwijken, dan pas zullen er niet langer duizenden jongens klaar staan om de taak van de gedode drugsjongens over te nemen.
In oktober bestond Sparta 20 jaar. Het werd natuurlijk gevierd met een groot feest, een voetbaltoernooi, clowns, noem maar op. Op een gegeven moment zat ik even met Pedro, de voorzitter van de club, apart te praten. Hij vertelde mij over het feit dat de club nog maar weinig goed sportmateriaal had. Hij maakte zich vooral veel zorgen over de laatste bal die Sparta had en waarmee op dat moment werd gevoetbald op het toernooi. Echt waar !!! Binnen vijf minuten nadat hij dit had gezegd, kwam Adriano aanlopen met een grote zak over zijn schouders. Daarin bleken 20 voetballen te zitten. Wij sloegen stijl achterover van verbazing! De ballen waren het cadeau van ‘Help mij leven’ voor het twintigjarig bestaan van Sparta! Daarmee kan de club weer een tijd vooruit.
Tijdens het feest sprak ik Jairo (één van de eerste leden van de club), die mij vertelde hoe de club er voor gezorgd heeft dat hij in tegenstelling tot de meerderheid van zijn familie, zich nooit heeft aangesloten bij een drugsbende. Hij heeft nu een baan, is getrouwd en heeft twee kinderen. Het mooie van het feest vond ik dat er veel oud-leden waren met hun positieve verhalen over wat Sparta voor hen betekent heeft.
Met het schooltje gaat het prima, de verwachtingen zijn supergoed wat betreft het overgaan van de kinderen naar de volgende klas aan het einde van dit schooljaar. Verder is de bibliotheek prachtig geworden. Er wordt veel gebruik van gemaakt.
REMER - Rio de Janeiro
Het kantoor aan de Rua da América is na de verbouwing helemaal klaar. Ook het gastenverblijf ziet er mooi uit. Er is een bus voor de deur die binnen een kwartier in het centrum is en binnen een half uur op het strand. Het ligt op een steenworp afstand van het carnavalsmuseum en het beroemde ‘sambadrome’. Verder ligt dichtbij Maracana (het grootste voetbalstadion van Brazilië) en vanuit dit huis leer je ons werk natuurlijk beter kennen. Dus voor vrienden en donateurs die voor een goede prijs in Rio willen verblijven: jullie zijn hierbij uitgenodigd!
Straatwerk REMER - Rio de Janeiro
Het werk is verder uitgebreid naar twee andere pleinen in de wijken ‘Madureira’ en ‘Meier’. Hier wordt geprobeerd om contact met de straatkinderen te krijgen. De kinderen worden door de gemeente steeds meer uit de nette wijken en het centrum verjaagd waardoor ze in verder gelegen wijken terechtkomen, dichterbij krottenwijken waar het gevaar nog groter is. Anderson is 16 jaar, hij woont al geruime tijd op straat, heeft al twee kinderen en is verslaafd. Na lange gesprekken heeft hij zich eindelijk laten opnemen in een verslavingskliniek. Nando, onze straatwerker, bezoekt hem geregeld. In de vorige nieuwsbrief schreef ik over de honderden straatkinderen in twee grote krottenwijken die drugs gebruiken (waaronder steeds meer crackgebruik). Niet alleen gebruiken ze, maar ze slapen er ook steeds vaker. Ze wachten op een baantje als uitkijkpost bij de drugsbende. Nando en de maatschappelijk werkster gaan daar steeds op bezoek. Het is niet gemakkelijk en zeker niet veilig om je lang op te houden met deze kinderen, omdat ze zich bevinden tussen zwaar bewapende drugssoldaten. Na van een aantal vergaderingen met de wijkraad en kerken in de wijk is het nu mogelijk een huisje te krijgen waar we even samen met de kinderen kunnen zijn, zonder de drugssoldaten. Er ligt hier een grote uitdaging, waarvoor wij om gebed vragen.
Inloophuis (Casa Betânia)
Dit huis, vlak bij het grote busstation, is voor de kinderen doordeweeks in de middaguren open, zodat ze even bij kunnen komen. Hier kunnen zij TV kijken, douchen en hun kleren wassen. Ook is er een maaltijd voor ze. Het allerbelangrijkste is dat zij individuele aandacht krijgen om zo samen een uitweg te zoeken en de onveilige straat de rug toe te keren. Een mooi verhaal is dat van Eric (16 jaar). Hij woonde al een jaar op straat omdat hij in een buitenwijk van Rio iets had gestolen en zich dus van de drugsbende daar niet meer mocht vertonen. Dankzij familiebezoeken van het straatteam heeft hij bij een oom, buiten de krottenwijk, zijn moeder weer ontmoet. Dat was een geweldig weeerzien. Eric is direct ingetrokken bij zijn oom. Hij wil nu de lagere school afmaken om brandweerman te kunnen worden. Alle straatkinderen die bij ons komen hebben drugs en andere problemen en het duurt lang voordat zij de straat verlaten. Daarna is er ook nog het lange proces om de straat uit het kind te halen.
Opvanghuis (Casa Nova Esperança)
Carlos, waarover ik in de vorige nieuwsbrief schreef, woont inmiddels in het opvanghuis. Het gaat heel goed met Carlos en het ziet ernaar uit dat hij in januari naar de Sítio verhuist. Er is nog geen spoor van zijn familie. Drie andere jongens uit het huis zijn weer thuis bij familieleden. Er is de laatste tijd een grote druk van Justitie (waarmee wij nauw samenwerken) om kinderen binnen zes tot twaalf maanden onder te brengen bij familie. Daar maken wij ons wel zorgen om. Ten eerste heb je te maken met families die soms wel willen dat de kinderen thuiskomen, maar geen enkele structuur in het gezinsleven kunnen bieden. Het zijn bekende verhalen: er is vaak sprake van armoede, moeders zijn verslaafd aan drugs of alcohol enzovoorts. Daarnaast hebben de kinderen zo veel psychische en fysieke schade opgelopen dat je dit niet zo maar binnen een jaar oplost. En waar eindigt het werk van REMER en begint het werk van de Gemeente? Wij halen die kinderen van de straat en vangen hen op. Het is wel gemakkelijk om in rapporten te zetten hoeveel kinderen weer thuis geplaatst zijn, maar wat houdt dat thuis plaatsen dan in, ze bij de deur afzetten?
In de regel moet er zo ontzettend veel gebeuren in de thuissituatie, dat dit veel tijd en geld kost. Dat hebben wij niet en het is eigenlijk de verantwoordelijkheid van de Gemeente. Het gaat bij ons niet om getallen maar om levens. Het gaat om kinderen zoals Carlos met zijn brede glimlach.
Deze maand is Ronaldinho (14 jaar) overleden aan Aids. Hij was de jongen waarover ik twee jaar geleden schreef bij de opening van het opvanghuis. Hij was zo blij dat hij eindelijk weer een bed had. Hij woonde al lang bij ons maar moest weer teruggeplaatst worden bij zijn opa. De laatste maanden zwierf hij weer rond, gebruikte drugs en nam geen medicijnen meer. Een paar weken geleden moesten wij hem begraven.
REMER - Minas Gerais
Op de boerderij is in oktober de nieuwe speelzaal geopend. Deze is geheel gebouwd en gefinancierd door de Gouda-Reeuwijk en Moordrechtgroep, die hier in de zomer was. In de avonduren en vooral in de regentijd is dit een geweldige plaats waar de kinderen zich kunnen vermaken. Er staat een biljart,tafeltennis en voetbalspel en er is ruimte voor vele andere spelletjes. De laatste tijd proberen wij de kinderen steeds meer te integreren in het dorp. Daar zitten zij op voetbal, muziek en theater.
Nelsinho is hier ooit als ondervoede baby binnen gekomen. Hij heeft veel lichamelijke klachten gehad. Nu hij drie jaar oud is loopt hij dan eindelijk. Maar dan nog het liefst met de bezem, want hij wil werkelijk alles vegen. Hij kan nog niet praten, maar ook dat zal wel goedkomen.
Dit doet mij denken aan Patricia. Zij kwam hier toen zij 12 jaar oud was. Zij is geestelijk en fysiek niet helemaal in orde en de eerste maanden sprak zij ook niet. Ik zal nooit vergeten dat zij, tijdens onze kerkdienst op de boerderij, naar voren liep en iets in het oor fluisterde van de dominee. Daarna werd zij naar voren geroepen waar zij ‘De Heer is mijn Herder’ zong. Iedereen luisterde ademloos, de tranen vloeiden rijkelijk bij de ouderen. Nu is zij 19 jaar en praat je de oren van het lijf. Zij verlaat de boerderij deze maand. Ze gaat naar een speciale school en bij haar tante wonen.
Vier kinderen van de boerderij gaan in januari naar het studiehuis in Juiz de Fora, zodat er weer nieuwe plaatsen op de boerderij vrij komen.
Kinderen die jongeren worden, jongeren die volwassen worden, het is een heel proces! We weten dat het met 95% van de kinderen die de boerderij hebben verlaten, goed gaat. Dit is alleen mogelijk dankzij jullie hulp en we vragen jullie hiermee, meer dan ooit, door te gaan.
Ik eindig deze brief om jullie, trouwe donateurs en vrienden, te bedanken voor elke steun in welke vorm dan ook. In de naam van alle kinderen en medewerkers wensen wij jullie een fijne kerst en een GEZEGEND 2008 toe!!
Met zeer vriendelijke groet,
Oetsia, Moises, Janine en Robert Smits