Beste vrienden,
Sinds 1997 rijd ik een Volkswagen Gol. Iedere week ga ik er mee naar Rio op en neer. Iedere keer weer 40 minuten die zandweg vol kuilen en gaten. Eens reed ik op 23 september ‘s avonds met mijn gezin en mijn moeder naar Rio. Op een gegeven moment hield de motor er mee op. Ik stapte uit de auto, maar het lukte mij niet om de auto aan de praat te krijgen. In de stromende regen probeerde ik een auto aan te houden voor hulp. Ik keek op mijn horloge en zag dat het 00:10 uur was. Daarop klopte ik op de deur en zei: ‘Ik heb goed en slecht nieuws: er stopt nog steeds niemand voor hulp, maar jullie mogen nu zingen want ik ben jarig.’. Dat was de enige keer dat de auto mij in de steek liet. Ja, het interieur van de auto werd wel wat minder, alles werkte op zijn eigen manier of soms ook gewoon niet. Veel mensen zeiden dat het tijd werd om de auto in te ruilen, maar ik kon dat niet over mijn hart (en portemonnee) verkrijgen. Afgelopen maandag zette ik de auto voor Casa Betânia, legde er wat documenten van REMER en wat persoonlijke bezittingen van mij in (waaronder mijn fotocamera). Toen ik na enige uren terugkwam, stond mijn auto er niet meer... Gestolen!!! Dat is geweldig balen in een tijd waarin wij zo afhankelijk van dit vervoer zijn.
Maar tegelijkertijd is het maar een kleinigheidje bij alle leed en geweld dat zich in Rio afspeelt en waarbij mensen hun geliefden. Zo zijn er tussen 1990 en 2006 118.000 kinderen/jongeren onder de 18 vermoord!
Wat is er gebeurd in de afgelopen maanden bij SPARTA en REMER?
Sparta - Rio de Janeiro
Op 12 oktober aanstaande bestaat Sparta precies 20 jaar. Het wordt een groot feest! In 1987 startte de club met een paar leden. Duizenden kinderen hebben door de jaren heen hier gesport, zijn aangemoedigd om naar school te gaan en doorverwezen naar verschillende cursussen. Een paar jaar geleden is het prachtige sportcentrum van de Gemeente Rio op iniatief van Sparta voor de krottenwijk geopend. Vaak heb ik het verhaal gehoord van kinderen die dankzij Sparta de stap naar de drugsbende niet hebben genomen. Momenteel zijn er ongeveer 300 leden die aan voetbal, capoeira, en jiu-jitsi doen. En aan de andere kant van de wijk draait het schooltje met bijlessen voor meer dan 110 kinderen. Sinds kort is daar ook de eerste bibliotheek van de krottenwijk ‘Morro da Providência’ geopend. Deze week zijn wij eindelijk begonnen met een alfabetiseringscursus voor 30 volwassenen. Hier werd al lang om gevraagd, maar er was geen geld voor. Nu betaalt de gemeente Rio een onkostenvergoeding voor een tweetal vrijwilligers.
Ook hebben wij een aantal vrijwilligsters gekregen om de leraressen die doordeweeks les geven, bij te staan.Wij hebben ook een aanbod gekregen van een groot bedrijf om het werk in de krottenwijk nog verder uit te breiden. Iedereen wil helpen met investeren in projecten, maar wij maken ons erg zorgen over de maandelijkse kosten die na de investeringen volgen. Daarom houden wij ons nog even op de vlakte.
REMER - Rio de Janeiro
Het kantoor van de coördinatrice en adminstratief medewerker ligt aan de Rua da América. Het huis wordt geleidelijk aan opgeknapt. We gaan beginnen met het opknappen van de bovenkamers. De bedoeling is om daar bezoekers op te vangen die dan geen duur hotel hoeven te betalen, maar met een lager bedrag voor hun verblijf REMER kunnen helpen en een beeld kunnen krijgen van ons werk hier.
Straatwerk REMER - Rio de Janeiro
Onze straatwerker Nando wordt steeds vaker bijgestaan door dominee Carlos, Erivan en Edna (onze maatschappelijk werkster). Dit levert goede resultaten op, zoals bijvoorbeeld bij Aline. Ze is nu 17 jaar en heeft jaren op straat geleefd. Ze zag er vaak zo verwaarloosd en vies uit, zo afstotend dat niemand haar meer wilde misbruiken. Ze snoof altijd maar aan dat flesje terpentine om de ellende maar te vergeten. Helemaal kapot vroeg zij ons om voor haar te bidden. Daarna werd zij naar een andere instelling gebracht, waaruit ze wegliep. Het vreemde was dat niemand wist waar Aline was gebleven.
Twee weken geleden werd Carlos geroepen door een jonge vrouw. Carlos wist absoluut niet wie het was. ‘Ik ben het, Aline!’, zei ze. We vielen allebei achterover van verbazing, zo onherkenbaar schoon en netjes was ze. ‘Die avond voelde ik een ongelofelijke verandering, ik wist dat het nu of nooit zou zijn.’. Na weggelopen te zijn is zij naar het huis van haar broer gegaan waar zij nu woont en via ons volgt ze nu een cursus.
Zoals de meesten wel weten werken wij voornamelijk op het busstion. We weten al jaren dat vele kinderen drugs kopen in twee krottenwijken niet ver uit de buurt. In één van de wijken gingen Nando en ik op een avond op bezoek en schrokken van het grote aantal kinderen dat daar tussen de dealers in crack gebruikt. Sommige kinderen zijn pas zeven jaar oud! We hebben besloten om daar ook éénmaal in de week heen te gaan en samen met andere organisaties of kerken te bekijken wat wij er daadwerkelijk kunnen doen.
Inloophuis (Casa Betânia)
We hadden van het ministerie van Justitie een aanbod gekregen om tijdens de Pan-Amerikaanse Spelen zes maanden lang steun te krijgen om ons werk uit te breiden. Maar zoals ik schreef in de laatste regels over Sparta, hoe moet het na die zes maanden? Wij hebben het nu al zo moeilijk om het werk te onderhouden. Ik begrijp dat velen ons willen helpen het werk uit te breiden, want er is nog zo veel te doen. Maar we moeten het wel kunnen onderhouden en daarbij hebben wij nu al veel steun nodig!
De eerste twee maanden na de heropening hebben 89 kinderen ons huis bezocht. Tussen 13:00 uur en 16:00 uur is het huis geopend. Ook worden hier ouders en familieleden ontvangen. Eén van die jongens was Carlos (9 jaar oud), Nando kende hem al van straat. Daar zei hij niet veel en gaf altijd een andere naam op. In het huis vertelde hij Edna dat zijn vader in de gevangenis zat (maar hij wist niet waar) en zijn moeder in de hemel. Verder wist hij niets. Na een tijdje koos hij ervoor niet meer naar de straat terug te gaan maar naar het opvanghuis .Wij zijn op zoek naar zijn familie en er is nu contact met een ziekenhuis waar hij ooit was. Men bevestigde het verhaal van zijn vader en moeder. Binnenkort hopen wij zijn documenten op orde te hebben. De school heeft hem inmiddels toegelaten en hij zit nu blij in de eerste klas.
Opvanghuis (Casa Nova Esperança)
Momenteel wonen nu acht jongens in het huis. De kinderen zijn al aardig gewend in de buurt en gaan dichtbij naar school. De laatste jongen is Fernando (12 jaar oud). Hij werd verwekt doordat zijn moeder verkracht werd. Op zijn tweede liet zij hem in de steek. Daarna woonde hij bij verschillende familieleden die hem telkens weer doorschoven. Sinds zijn achtste woonde hij op straat. Eerst vond hij dat geweldig, niet meer zo alleen, maar door de jaren heen zag hij vele vriendjes verdwijnen.
Hij heeft het goed naar zijn zin en wil de hele tijd geknuffeld worden. Er kan niet iemand binnen komen of hij hangt al om de nek. Wat hij al die jaren te kort heeft gehad haalt hij nu in.
REMER - Minas Gerais
Eind juli hebben wij bezoek gehad van vrijwilligers/sters uit Gouda, Moordrecht en Reewijk. Het waren weer zeer goede weken waarin de medewerkers van REMER gemotiveerd werden door hun enthousiasme, wilskracht en liefde. In Rio werd een houten huis met een lekkend dak afgebroken om een steviger stenen huis te bouwen en op de sítio werd een mooie speelzaal gebouwd die inmiddels zo goed als af is. De kinderen (en volwassenen) hebben altijd moeite met het afscheid nemen, zo veel indruk maakt het iedere keer weer!
Tijdens hun aanwezigheid hebben wij met z’n allen het 15-jarig bestaan van Sítio Shalom gevierd. Het feest zou eerder op een grootse manier gevierd worden met meer mensen, maar dit jaar was daar geen geld voor. Gelukkig werd het uiteindelijk voor de kinderen een nog mooier feest dan normaal. Vrijdagavond waren er toneel, kampvuur, dans en een barbecue (dankzij één van onze 15 koeien). Op zaterdag waren er kerken uit de buurt die dansgroepen en clowns meenamen voor de kinderen.
Bij het feest waren ook de kinderen van het opvanghuis uit Rio. Mattheus (12 jaar oud) zou tijdens het weekend bekijken of de sítio hem zou bevallen, omdat zijn papieren allemaal in orde waren. Nou, hij hoefde niet lang na te denken! Hij wilde graag blijven en op maandagochtend zwaaide hij zijn huisgenootjes uit die eigenlijk allemaal wel wilden blijven. Hij heeft best veel aanpassingsproblemen, vooral omdat hij niet alleen terpentine snoof maar ook wel eens coke en crack gebruikte. Soms is hij razend en loopt hij met zijn koffer weg maar komt dan weer terug, springt ‘oom’ Sergio (zijn groepsleider) om de nek en zegt dat hij veel van hem houdt.
De laatste twee kinderen waarvoor plaats was op de sítio komen uit São Paulo. Ze hebben een tante in de buurt van Pequeri en de rechter heeft toestemming gegeven omdat hij het idee had dat het contact tussen haar en de kinderen zo makkelijker kon groeien. Ze zouden vervolgens bij haar kunnen gaan wonen. Daar zit weliswaar wat in, zij het niet dat de tante totaal geen interesse in de kinderen heeft...
In 2005 heeft Janine een programma gedaan met 28 kinderen en jongeren van de sítio. Dit programma heet ‘Claves’, wat ongeveer betekent ‘spelen om je sterk te maken voor moeilijke situaties’. Het is bedoeld als preventie tegen sexueel misbruik van kinderen/jongeren en promotie van goed gedrag tegenover kinderen. Zang, dans en spel zijn onderdeel van de methode. De vruchten van het werk stonden in het maandblad ‘Handen Samen’. Het blad nodigde Janine uit om samen met andere negen brazilianen de cursus, die oorspronkelijk uit Uruguay komt, kosteloos te volgen. Na 16 maanden studie en vele reizen heeft Janine de studie afgerond en geeft zij de cursus zelf aan REMER en andere organisaties. Bij REMER zijn twee groepsleidsters opgeleid om met groepen kinderen te werken.
Renata uit het studiehuis in Juiz de Fora wacht op haar visum om als au-pair te gaan werken en studeren in Finland bij een oud-vrijwilliger van REMER. Daar kijkt ze erg naar uit.
Het heeft nu, behalve twee buitjes van niks, al vier maanden niet geregend. Er is veel droogte en er zijn veel branden. Ook op de sítio hebben wij weer een brand gehad. Voor de koeien is het een ramp. Wij hopen dat het snel gaat regenen.
Ik eindig deze brief jullie allemaal weer ontzettend hartelijk te bedanken voor elke steun in welke vorm dan ook. Zonder jullie zouden wij dit werk niet kunnen doen.
Bij mijn verblijf in Nederland hoop ik jullie weer te ontmoeten.
Wij wensen jullie dan ook Gods Zegen toe en vragen jullie te bidden voor alle kinderen in risicosituaties.
Met de allervriendelijkste groeten,
Oetsia, Moises, Janine en Robert Smits

