REMER staat voor 'Refúgio de Meninos e Meninas da Rua', ofwel 'Schuilplaats voor Straatjongens en -meisjes'. Sinds 1988 helpt de Braziliaanse vereniging REMER straatkinderen in Rio de Janeiro. REMER is in 1988 opgericht door de Nederlander Robert Smits, nadat hij tijdens een rondreis door Zuid-Amerika was getroffen door het trieste lot van de straatkinderen in Rio de Janeiro. Hij leerde Portugees en vestigde zich permanent in Brazilië, met de bedoeling om iets voor de vele straatkinderen te doen.
De straatkinderen in Rio de Janeiro zijn altijd de belangrijkste doelgroep van REMER geweest. In eerste instantie ging Robert Smits iedere avond naar het plein Central toe om brood en drinken uit te delen en op die manier contact te leggen met de kinderen. Nadat hij op deze manier hun vertrouwen had gewonnen, was het doel de kinderen van de straat te krijgen door ofwel plaatsing bij een familielid in huis, ofwel plaatsing in een pleeggezin of opvanghuis. In de loop der jaren is het werk van REMER gegroeid en werd, afhankelijk van de financiële mogelijkheden, de personele mogelijkheden en het politieke klimaat, naast straatwerk ook dagopvang, nachtopvang of permanente opvang in Rio de Janeiro geboden. Deze 'permanente opvang' heeft echter altijd het karakter van een 'doorstroomhuis' gehad: het uiteindelijke doel is de kinderen terug te plaatsen bij familie, in een pleeggezin of in een opvanghuis.
REMER begeleidt jongeren in diverse fasen: preventief werk in de krottenwijk door samenwerking met de sportclub Sparta, straatwerk, inloophuis en permanente opvang van straatkinderen. Alle werkzaamheden zijn er op gericht de kinderen weer een volwaardig plek in de maatschappij te bieden. Het werk bestaat op dit moment uit vijf fasen.
Straatwerk in Rio de Janeiro
De eerste fase van het werk vindt voornamelijk plaats rond het internationaal busstation (Rodoviária) in Rio de Janeiro, maar ook andere pleinen in de buurt worden bezocht. Het werk wordt gedaan door een straatwerker en een sociaal assistent die wekelijks gedurende vijf dagen kijken naar de noodzaken van de kinderen en tieners die op straat leven. Doel van het werk is aandacht geven aan de straatkinderen, de eigenwaarde van de kinderen te herstellen en als gids te dienen in het op gang zetten van een reïntegratie-traject richting de familie en officiële instanties.
De straatwerkers van REMER gaan geregeld met eten en drinken de straat op. In de avonduren bezoeken ze de kinderen met eten en drinken, boeken, papier en kleurpotloden. Om samen te eten, te lezen, te bidden, te spelen en om te praten. Het zijn essentiële elementen voor het opbouwen van een vertrouwensband en om hen uit te nodigen Casa Betânia te bezoeken. Het straatwerkteam wordt ondersteund door sociaalteam van Casa Betânia.
Casa Betânia, inloophuis in Rio de Janeiro
Het huis Casa Betânia bevindt zich vlakbij Centraal Station en de Rodoviária van Rio de Janeiro waar de stroom van kinderen en tieners groot is. In het huis kunnen de kinderen even wegvluchten van het geraas en de gevaren van de straat. Ze vinden er rust, steun en veiligheid. De kinderen kunnen er douchen, schone kleren en warm eten krijgen en aandacht en warmte ontvangen van de mensen die daar werken.
Het huis functioneert als een uitbreiding van het straatwerk en is geopend van maandag tot en met donderdag van 13:00 tot 16:00 uur. Het team bestaat uit een coördinator, een psycholoog, een sociaal assistent en twee opvoeders.
Doel is het bij de kinderen ontwikkelen en herstellen van de aandacht voor eerste levensbehoeften, zoals; zorg voor lichamelijke hygiëne, medische zorg, een vast etensritme en de zorg voor persoonlijke eigendommen als kleding en schoeisel. Naast het bijbrengen van waarden zijn er ook speelse activiteiten, zoals handenarbeid, verven, spelen, lezen, sporten enz.
Tijdens het werken zoeken de medewerkers het contact en begeleiden en gidsen de kinderen. Er is intensieve communicatie tussen de medewerkers, over de levensgeschiedenissen van de kinderen, gedrag en levensomstandigheden. Door middel van gesprekken en het bijeensprokkelen van informatie tracht men het psychologische profiel te evalueren en de sociale- en familie-omstandigheden in kaart te brengen. Geregeld maakt het team gebruik van een aantal vrijwilligers, die met hun specifieke kennis het werk en team kunnen aanvullen.
Casa Nova Esperança (Huis Nieuwe Hoop), doorgangshuis in Rio de Janeiro
Naast straatwerk en dagopvang is er veel behoefte aan tijdelijke 24-uursopvang van kinderen. Daarvoor heeft REMER dan ook Casa Nova Esperança geopend. Hier kunnen twaalf kinderen een tijd leven totdat er een permanente opvang voor hen is gevonden. Dit zijn kinderen die via Casa Betânia hebben aangegeven de straat te willen verlaten.
Zij kunnen hier 24 uur per dag wonen, gedurende 6 maanden, zodat er steeds weer nieuwe plaatsen vrij komen. Een team gaat in die zes maanden werken om de kinderen bij hun familie terug te plaatsen, of een opvanghuis te zoeken, lukt dat niet dan kunnen enkelen van hen naar de woonboerderij Sítio Shalom in Pequeri.
Helaas is dit huis op 16 januari 2010 gesloten. Tijdens de strategiesessies van afgelopen jaar heeft REMER de verslaafde straatkinderen in Rio tot belangrijkste doelgroep gekozen. Omdat de statuten openstaan voor ‘kinderen in risicosituaties’, stuurde de kinderrechter de
laatste tijd steeds vaker kinderen naar dit woonhuis die soms helemaal niet op straat hadden gewoond, maar bijvoorbeeld door drugsdealers de wijk werden uitgezet. Door deze plaatsting zat het huis vaak vol en kon de maatschappelijk werkster van REMER de straatkinderen van Betânia niet in het eigen woonhuis plaatsen.
Vorig jaar barstte bovendien een oorlog los tussen twee rivaliserende krottenwijken tegenover het woonhuis. Hoe kun je verslaafde kinderen opvangen op 100 meter afstand van veel geweld en drugs? Toen ook nog eens de moeilijke financiële situatie erbij kwam, heeft REMER besloten om dit huis te sluiten.
Jacarézinho, werk in een krottenwijk
In de tweede grootste krottenwijk van Rio is REMER in samenwerking met de plaatselijke methodistenkerk bijlessen gaan geven aan de armste kinderen in de wijk. Er is een enorm grote belangstelling, maar afgelopen jaar kon er gewerkt worden met 80 kinderen en 2 leraressen. Iedere ochtend 40 en ‘s middags een andere groep van 40. Acht kinderen zijn in de loop van het jaar gestopt om verschillende redenen, maar 72 zijn er doorgegaan. De meesten hebben het schooljaar goed afgemaakt of zijn weer op het spoor gezet om terug te gaan naar school. Wij hoopten dit jaar het aantal kinderen te kunnen verdubbelen naar 160, maar jammer genoeg kon dit door gebrek aan financiën niet doorgaan.
Sítio Shalom, woonboerderij in Pequeri
Omdat in 1992 het toenmalige doorgangshuis dreigde vol te lopen met onbemiddelbare kinderen, werd een nieuwe fase aan het werk toegevoegd. Op een afstand van 168 km van Rio de Janeiro in het plaatsje Pequeri in de staat Minas Gerais werd met steun uit Nederland een terrein van 36 hectare groot aangekocht en is sindsdien met de hulp van vele mensen en organisaties uitgegroeid tot een woonboerderij met een levendige gemeenschap en diverse voorzieningen.
Kinderen die om wat voor reden dan ook niet bij hun familie kunnen wonen, uit Rio de Janeiro maar ook uit steden rondom Pequeri, kunnen hier in een veilige omgeving onder professionele begeleiding in een gezinssituatie opgroeien.
De woonboerderij bestaat uit acht woonhuizen voor kinderen die uit risicosituaties komen. De woonhuis hebben een capaciteit van acht kinderen en een begeleider. Eén woonhuis fungeert als begeleid kamerwonen (zie hieronder). De kinderen gaan naar school, krijgen een beroepsopleiding en worden op alle mogelijke manieren voorbereid op een terugkeer in de maatschappij. Hier komen kinderen tot rust en leren weer kind zijn.
Casa de Estudantes, studentenhuis in Juiz de Fora
Voormalige straatkinderen die op Sítio Shalom veelbelovende studieresultaten halen, gaan in het studentenhuis in Juiz de Fora wonen waar ze op een opleidingsinstituut met een uitstekende reputatie hun middelbare school kunnen voltooien.
Het studentenhuis ligt op korte afstand van de school waar de jongeren studeren. In het huis is plaats voor 16 jongeren tot 18 jaar. Zij worden begeleid door twee groepsleidsters. De kinderen kunnen zich daar in een huiselijke omgeving concentreren op hun studie.
De Vereniging REMER kent een bestuur. Initiatiefnemer Robert Smits is inmiddels voorzitter van het bestuur. REMER heeft een aantal betaalde krachten, waaronder een maatschappelijk werker in Rio en in Pequeri, straatwerkers in Rio, een psycholoog, begeleiders van woonhuizen in Pequeri en diverse ondersteunende krachten (administrateur, kok, tuinman, etc.). Geregeld zijn er vrijwilligers uit Nederland om een bijdrage aan het werk te leveren.
Informatie over REMER kunt u ook vinden op de website van REMER. Informatie op de website is in het Portugees.